V. Podejmowanie interwencji w związku z naruszeniem przepisów określonych w art. 131 i 15 ustawy oraz występowanie przed sądem w charakterze oskarżyciela publicznego
W przypadku złamania zakazu sprzedaży alkoholu nieletnim lub nietrzeźwym oraz w przypadku złamania zakazów promocji i reklamy napojów alkoholowych gmina może podejmować interwencje oraz występować przed sądem jako oskarżyciel publiczny, czyli kierować sprawy bezpośrednio do sądu z pominięciem prokuratora. Postępowanie z tego zakresu prowadzone jest na podstawie przepisów o postępowaniu karnym. Sprawy, w których gmina występuje jako oskarżyciel publiczny odbywają się w trybie uproszczonym. Wniesienie aktu oskarżenia do sądu musi być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania dowodowego, które należy do kompetencji policji. Dla podmiotów, które są wymienione w art. 45 § 2 kpk jako oskarżyciel publiczny, obowiązuje rozporządzenie, które mówi o sposobie przeprowadzenia postępowania przygotowawczego. W rozporządzeniu tym nie jest wymieniony organ samorządu terytorialnego, a zatem gmina nie jest upoważniona do prowadzenia takiego postępowania. Art. 41 ust. 2 pkt 6 ustawy, który daje gminom prawo do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego, stanowi również podstawę prawną do składania do organów policji wniosku o wszczęcie postępowania dowodowego. Policja powinna powiadomić o wszczęciu takiego postępowania gminę i prokuratora. Formalne wymogi, jakie musi spełniać akt oskarżenia, określają art. 332–334 kpk. Projekt aktu oskarżenia może przygotować policja, ale sam akt oskarżenia musi sporządzić i skierować do sądu gmina. Sąd może oddalić akt oskarżenia ze względu na braki formalne, stąd potrzeba dużej staranności przy sporządzaniu aktu oskarżenia i zbieraniu dowodów w sprawie. Gmina może wskazać policji na etapie postępowania dowodowego konkretne osoby jako świadków, przekazać zdjęcia, którymi dysponuje i inne dokumenty (np. protokoły), które mogą być wykorzystane jako dowody w sprawie. Świadkiem oskarżenia może być np. członek gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Należy podkreślić, iż świadkiem oskarżenia nie może być ta sama osoba, która występuje jako oskarżyciel publiczny. Gmina może wnosić oskarżenie do sądów I instancji, nie przysługuje jej natomiast prawo do wnoszenia środków odwoławczych. Prawo wniesienia apelacji przysługuje wyłącznie prokuratorowi. Gmina może złożyć zapowiedź apelacji – skierować wniosek do sądu rejonowego w ciągu 7 dni (termin nieprzekraczalny) z żądaniem sporządzenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem i przekazać sprawę do prokuratora z wnioskiem o złożenie apelacji. Prokurator ma 14 dni na sporządzenie apelacji od momentu pokwitowania przez gminę otrzymania odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Prokurator ma prawo odmówić podjęcia środków odwoławczych. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze upoważnienia wskazać osobę do reprezentowania gminy przed sądem w charakterze oskarżyciela publicznego. W tej roli może wystąpić radca prawny lub adwokat. Realizacja tego zadania przez gminy może oznaczać przyjęcie do współpracy prawnika, który będzie merytorycznie koordynował postępowanie, nadzorował sporządzenie aktu oskarżenia, może również być upoważniony do reprezentowania gminy przed sądem w charakterze oskarżyciela publicznego.
WNIOSEK DO POLICJI O WSZCZĘCIE DOCHODZENIA – WZÓR PISMA
miejscowość, data
(sygnatura nr sprawy w Urzędzie)
Komisariat Policji
w ...........................
Działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi jako oskarżyciel publiczny, przesyłam w załączeniu
protokół (np. z przeprowadzonej przez straż miejską lub gminną komisję kontroli
tablic reklamowych itp.) w celu wszczęcia i przeprowadzenia w tej sprawie dochodzenia
z art. 452 w zbiegu z art. 131 wspomnianej ustawy.
Załączona notatka (protokół) wraz z dokumentacją fotograficzną potwierdzają fakt
popełnienia występku przewidzianego w art. 452.
W toku dochodzenia proszę o:
-- ustalenie sprawcy czynu,
-- przesłuchanie świadków,
-- ustalenie danych o karalności podejrzanego/ych,
-- wykonanie innych czynności niezbędnych w sprawie (np. uzyskanie innych dowodów
w sprawie, takich jak zakres obowiązków pozwalających wskazać osoby odpowiedzialne
za określone działania itd.).
(Podpis wnioskodawcy –
wójta, burmistrza lub osoby upoważnionej)